Nieuwsberichten
Nieuws
Terug naar overzicht
16-12-2025
Update BAZ
De Raad van State heeft maandag 15 december een vernietigend advies uitgebracht over de Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (BAZ). Het advies? Bekijk het plan opnieuw. De Raad van State is helder: de BAZ is niet uitvoerbaar, maakt het stelsel veel te ingewikkeld en biedt te weinig bescherming. Zelfstandigen, de Belastingdienst én het UWV zitten jarenlang met de problemen.
Uitvoering, als het meezit, pas in 2030
Het UWV kan de BAZ nu niet uitvoeren. De wachtlijsten voor arbeidsongeschiktheidsbeoordelingen lopen uit de hand. In 2027 wachten er naar verwachting 100.000 mensen en in 2030 zelfs 200.000. Zonder grote vereenvoudiging van de WIA is er geen ruimte voor de BAZ. Ook de Belastingdienst kan pas vanaf 2030 aan de slag. En dan alleen als alles meezit. Het gevolg is dat er jarenlang geen grote veranderingen mogelijk zijn in de inkomstenbelasting. Alle computersystemen zitten vol met de BAZ.
Wat krijgen zelfstandigen ervoor terug? Te weinig.
De Raad van State is duidelijk: de BAZ biedt te weinig bescherming:
• Maximale uitkering: het minimumloon. Verdien je meer? Dan zak je flink in inkomen
• Wachttijd van twee jaar. Je moet het eerst twee jaar zelf oplossen, vaak via eigen geld. Een toereikende buffer is dus noodzakelijk
• Veel zelfstandigen, zoals dga's en meewerkende partners, vallen erbuiten
Voor veel zelfstandigen in de zorg, die vaak meer verdienen dan het minimumloon, is de BAZ dus weinig waard. Je krijgt een uitkering op bijstandsniveau, maar pas na twee jaar waarin je helemaal geen bescherming hebt.
Administratieve nachtmerrie
De Raad van State waarschuwt: de BAZ naast de WIA zorgt voor grote administratieve problemen. Zo'n 40% van de zelfstandigen werkt ook in loondienst; voor hen wordt het een puinhoop. Er komt een franchise-regeling, maar die lost het maar gedeeltelijk op. En veel details moeten nog worden uitgewerkt. We weten dus niet eens hoe ingewikkeld het echt wordt.
Gelijk speelveld? Ten dele…
De BAZ zou zorgen voor een gelijker speelveld tussen werknemers en zelfstandigen. Maar dat lukt niet:
• Zelfstandigen hoeven zich niet te verzekeren voor ziekte en werkloosheid
• Geen pensioenopbouw via de opdrachtgever
• Fiscale voordelen: lagere bijdragen aan algemene voorzieningen
• Grote groepen zelfstandigen vallen buiten de BAZ
De Raad van State stelt dat het voorstel ‘slechts ten dele’ bijdraagt aan een gelijker speelveld.
En nu?
Het kabinet moet kiezen. Doorgaan met een plan dat volgens de hoogste adviesraad niet werkt? Of opnieuw beginnen en samen met zelfstandigenorganisaties iets maken dat wél werkt?
Terug naar overzicht